Nazywam się Vladimír i jestem głównym kapelusznikiem Carlsbad Hat. Dwa czarne kapelusze, ten sam fason, ta sama szerokość ronda, a mimo to często wyraźna różnica w cenie. Klienci pytają wtedy, czy nie płacą tylko za markę. Zwykle nie. Różnica prawie zawsze tkwi w filcu, z którego kapelusz powstał. Wyjaśnię, czym różni się filc wełniany od króliczego, jak rozpoznać go przy pierwszym dotyku i który wybrać w zależności od tego, gdzie i kiedy będą Państwo nosić kapelusz.
Czym jest filc i jak powstaje z niego kapelusz
Filcu się nie tka, nie przędzie ani nie szyje. Włókna pod wpływem ciepła, wilgoci, nacisku i ruchu splatają się ze sobą tak mocno, że powstaje zwarty materiał bez jednego ściegu. Z filcu powstaje najpierw półfabrykat, bezkształtny dzwon z długim brzegiem. Dopiero na drewnianym kopycie zostaje naparowany i uformowany w ostateczną główkę i rondo. Dlatego kapelusza się nie szyje, lecz formuje, parą, kopytem i rękami.
To, jakie włókna trafią do filcu, decyduje o wyglądzie kapelusza, jego wadze, zachowaniu w deszczu i o tym, jak długo utrzyma kształt.
Filc wełniany: kapelusz, którego nie trzeba oszczędzać
Filc wełniany powstaje z owczej wełny. Włókno wełny jest grubsze i kręcone, dlatego filc jest mocny i odporny. Kapelusz z niego zniesie codzienne noszenie, podróż w walizce i zakładanie i zdejmowanie dwadzieścia razy dziennie. Poradzi sobie z lekkim deszczem, wełna naturalnie odpycha wodę i zabrudzenia. Ma też jeszcze jedną cechę, o której mało się mówi: filc wełniany chroni przed słońcem na poziomie UPF 50+.
Filc wełniany nie oznacza jednak szorstkiego. Jakość różni się między manufakturami, a najlepszy jest delikatny i lekki, na przykład linia Ari niemieckiej marki Mayser jest ze 100 % wełny i prawie nie czuć jej na głowie. Niektóre filce wełniane mają też specjalne wykończenie, na przykład amerykański Bailey ze swoim filcem LiteFelt, który jest wodoodporny i niegniotący, dzięki czemu kapelusz po zgnieceniu w walizce sam wraca do kształtu.
Filc króliczy: delikatność, którą wyczuwa się palcami
Filc króliczy wytwarza się z sierści królika. Włosy są znacznie cieńsze niż wełna i splatają się gęściej. W efekcie filc jest cieńszy, lżejszy i ma gładką, niemal zamszową powierzchnię. Trzyma ostrzejsze krawędzie, więc wgniecenia na główce i wygięcie ronda pozostają czyste i wyraźne. Filc króliczy często wykańcza się jako welur: włos zostawia się dłuższy i wyczesuje, a kapelusz ma wtedy aksamitny wygląd i miękki chwyt.
Jest jedna rzecz, o której mówimy klientom otwarcie: z naszego doświadczenia filc króliczy nie lubi wody. W sklepie oznaczamy go więc jako kapelusz na suchą pogodę. To kapelusz do wełnianego płaszcza, do miasta, teatru, na kolację, wesele czy do biura, a nie na całodniową wycieczkę w listopadowym deszczu.
Porównanie w jednym miejscu
| Filc wełniany | Filc króliczy | |
|---|---|---|
| Włókno | owcza wełna | sierść królika |
| W dotyku | mocny, z wyczuwalną strukturą | gładki, aksamitny |
| Waga | mocniejszy i nieco cięższy | cieńszy i lżejszy |
| Kształt | trzyma kształt przy zwykłym noszeniu | trzyma ostre krawędzie i detale |
| Deszcz | lekki deszcz zniesie, z impregnacją więcej | na suchą pogodę |
| Gdzie | na co dzień, w podróż, na zewnątrz | miasto, okazje towarzyskie |
| Cena | przystępniejszy | wyższa |
A mieszanki?
Pomiędzy oboma światami są filce mieszane. Kapelusz z przewagą wełny i niewielkim dodatkiem sierści króliczej zachowuje się w praktyce jak wełniany, także w deszczu. Popularny jest też filc wełniany z domieszką kaszmiru: pozostaje odporny jak wełna, ale jest miększy w dotyku i ma delikatniejszą powierzchnię. Kaszmir jest tu składnikiem mieszanki, a nie głównym materiałem, więc pielęgnacja jest taka sama jak przy wełnie.
Jak rozpoznać, z czego jest kapelusz
- Skład na karcie produktu lub metce. W sklepie materiał jest podany przy każdym kapeluszu i można według niego filtrować. Na metkach zagranicznych marek proszę szukać Wool, Wolle lub Laine dla wełny i Fur felt, Haarfilz, Rabbit lub Lapin dla filcu z sierści.
- Palce po rondzie. Wystarczy przesunąć opuszkami palców po brzegu ronda. Filc króliczy jest gładki jak zamsz, wełniany ma wyraźniejszą strukturę.
- Grubość brzegu. Na brzegu ronda widać, jak gruby jest filc. Króliczy bywa cieńszy przy tej samej sztywności.
- Welur. Aksamitna powierzchnia z dłuższym włosem, która pod dłonią pod włos zmienia odcień, jest typowa dla filcu z sierści.
Który wybrać
Pielęgnacja jest taka sama
Filcu nie pierze się ani nie czyści chemicznie. Kurz usuną Państwo szczotką z naturalnego włosia, a utracony kształt częściowo przywrócą nad łagodną parą z odległości co najmniej 30 cm, po czym kapelusz formuje się rękami i zostawia do wyschnięcia. Najlepiej przechowywać go w pudełku lub w szafie, gdzie nie osiada kurz. Pełny poradnik jest na stronie jak dbać o kapelusze.
Najczęstsze pytania
Czym różni się filc wełniany od króliczego?
Czy kapelusz z filcu króliczego jest lepszy niż z wełnianego?
Czy kapelusz z filcu króliczego wytrzyma deszcz?
Dlaczego kapelusz z filcu króliczego jest droższy?
Co oznacza welur w kapeluszu?
Jak rozpoznać, z jakiego filcu jest kapelusz?
Czy filcowy kapelusz chroni przed słońcem?
Wybór według materiału
W sklepie internetowym kapelusze można filtrować według materiału i odporności na deszcz. Przy każdym znajdą Państwo skład, rozmiary w centymetrach i wskazówki dotyczące pielęgnacji. Jeśli wahają się Państwo między dwoma rozmiarami, lepiej wybrać większy i dopasować go wkładką korkową.
Kapelusze filcowe Męskie fedory Damskie fedory Kapelusze niegniotące
